Radca prawny – historia i charakterystyka zawodu

Zawód radcy prawnego kojarzy się przede wszystkim z pomocą prawną świadczoną podmiotom gospodarczym. Tymczasem od 2013 roku uprawnienia radcowskie znacznie się powiększyły. Wszystko z powodu nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu karnego oraz kilku innych ustaw. Co więcej, dzięki wspomnianym nowelizacjom zatarła się nieco granica pomiędzy zawodem radcy prawnego a zawodem adwokata. Innymi słowy, radca prawny może bronić klientów oskarżonych w sprawach karnoskarbowych i karnych. Warto zatem mieć świadomość tego, że praca radcy prawnego jest nie tylko interesująca, ale również bardzo zróżnicowana.

Radca prawny w Polsce

Historia wspomnianego zawodu jest nieco skomplikowana. Na przestrzeni lat prawa i obowiązki radcy prawnego często się zmieniały. Warto zatem choćby w skrócie zdawać sobie sprawę z tego, jak przedstawia się historia zawodu radcy prawnego. Przede wszystkim warto zatem zaznaczyć, że historia radcy prawnego rozpoczyna się wraz z nadejściem roku tysiąc dziewięćset sześćdziesiątego pierwszego, kiedy to Rada Ministrów wydała uchwałę związaną z obsługą prawną działalności takich jak przedsiębiorstwa państwowe czy banki. W tamtym czasie wspomniane spółki mogły korzystać wyłącznie z usług prawnych zatrudnianych przez siebie radców. 

Przez długi czas samorząd radcowski nie posiadał prawa do prowadzenia przygotowań do wykonywania zawodu oraz wpisywania radców na listę radcowską. Tego rodzaju uprawnienia w okresie PRL-u posiadały tak zwane komisje arbitrażowe oraz prezes okręgowej komisji arbitrażowej. Dopiero w maju tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego dziewiątego roku samorząd radców prawnych otrzymał kompetencje uprawniające do prowadzenia list radców prawnych oraz dokonywania tam wpisów. Równocześnie przyznano mu również prawo do prowadzenia aplikacji. Obecnie wiele osób ma problem z rozróżnieniem pracy radcy prawnego i adwokata, dlatego warto wspomnieć o podobieństwach i różnicach charakteryzujących wspomnianego zawody.

Radca prawny a adwokat

Od sierpnia dwa tysiące trzynastego roku radca prawny uzyskał kompetencje, które zezwalają mu na bycie obrońcą osób oskarżonych w sprawach karnych i karnoskarbowych. Dotychczas wspomniane uprawnienia przysługiwały wyłącznie adwokatom. Bardzo ważna różnica pojawia się również w kontekście świadczenia pomocy prawnej w stosunku pracy. Radca prawny może pozostać w stosunku pracy, adwokat nie ma z kolei do tego prawa. Innymi słowy, pomiędzy radcą prawnym a pracodawcą może pojawić się prawnie łącząca więź. Na przykład na podstawie umowy o pracę. Warto przy tym zaznaczyć, iż inne umowy (takie jak umowa o dzieło, umowa zlecenie czy umowa agencyjna) nie stanowią podstawy do zawiązania stosunku pracy. Warto również wspomnieć, że całkiem niedawno radca prawny zyskał również kompetencje do prowadzenia spraw rodzinnych czy spraw dotyczących wykroczeń. Gdzie znaleźć kancelarię radcowską? Jeśli chodzi o zawód jakim jest radca prawny Poznań, Wrocław czy Warszawa oferują bogaty wybór w tym zakresie. 

Radca prawny a jego obowiązki

Usługi świadczone przez radcę mogą być bardzo różnorodne. Wszystko zależy od tego, w czym specjalizuje się dana osoba czy też kancelaria. W ostatnim czasie uprawienia radców prawnych znacznie się zwiększyły. Wszystko przez uchwały, które w 2013 roku zaczęły obowiązywać w naszym kraju. Dziś pomoc prawna radcy może skupiać się między innymi na sporządzaniu opinii prawnych czy ekspertyz dotyczących bardzo różnorodnych zagadnień. Zawód radcy to oczywiście nieustanny kontakt z klientem. Wiele osób czy przedsiębiorców zwraca się do kancelarii radcowskiej po to, by ta reprezentowała klienta przed sądem, urzędem czy innym podobnym organem. W takich przypadkach osoba prywatna musi udzielić prawnikowi pełnomocnictwa. 

Pomoc prawna radcy prawnego wiąże się z bardzo różnymi dziedzinami prawa. Niektóre kancelarie świadczą dla przykładu szeroki wachlarz usług prawniczych związanych z prawem rodzinnym i opiekuńczym. Zazwyczaj sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej czy sprawy o alimenty kojarzą się z zawodem adwokata. Tymczasem jak się okazuje, kancelarie radcowskie również świadczą takie usługi. Warto oczywiście podkreślić, że zazwyczaj radca prawny obraca się w kręgach prawa gospodarczego czy handlowego. Przekształcanie spółek, prowadzenie bieżących spraw korporacyjnych, prowadzenie negocjacji z dłużnikami czy sporządzanie projektów umów to chleb powszedni dla przeciętnego radcy prawnego. 

Radca prawny to z pewnością zawód posiadający ciekawą historię. Obok genezy powstania czy zmieniających się uprawnień pojawia się również kwestia związana z egzaminem zawodowym i aplikacją radcowską. Niewiele osób postronnych zdaje sobie sprawę z tego, jak długą drogę należy przebyć, by stać się radcą prawnym. Nie wystarczy dobrze zdana matura czy przebrnięcie przez studia prawnicze. Dopiero aplikacja radcowska (trwająca trzy lata) oraz ostateczny egzamin zawodowy są w stanie zapewnić aplikantowi dobrą pracę i ciekawy zawód. Czy radca prawny za jakiś czas jeszcze bardziej rozszerzy swoje uprawienia? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, jednak z uwagi na dotychczasową historię zawodu, można się tego po trosze spodziewać.